Theo đại diện Trung tâm Điều hành Chương trình chống ngập nước TP HCM (gọi tắt là trung tâm chống ngập), hiện trên toàn địa bàn TP còn 17 tuyến đường sẽ tiếp tục bị ngập trong mùa mưa này. Trong đó, khu vực trung tâm TP có 5 điểm và khu vực vùng ven có 12 điểm.

Ngập đã thành mùa

“Chuyện sẽ chẳng có gì nếu đây là mùa đầu tiên con đường này rơi vào cảnh thành sông. Đằng này, mùa mưa năm nay là mùa thứ 7 đường Nguyễn Hữu Cảnh ngập không lối thoát” - ông Nguyễn Hữu Tuấn - ngụ nhà số 59A1 Nguyễn Hữu Cảnh, phường 22, quận Bình Thạnh, TP HCM - bức xúc.

Ông Tuấn bức xúc cũng phải. Theo ghi nhận, dù cơn mưa trưa 18-5 chỉ kéo dài tầm 30 phút với lượng mưa không lớn nhưng đã nhấn chìm con đường Nguyễn Hữu Cảnh trong biển nước. Trên con đường này, đoạn từ cầu Sài Gòn đến hầm chui, bị ngập khoảng 30 cm, có chỗ sâu 50 cm, khiến hàng loạt phương tiện chết máy. Đặc biệt, đoạn dưới cầu vượt Nguyễn Hữu Cảnh, nước đen ngòm bốc mùi hôi thối, rác nổi lềnh bềnh dạt lên vỉa hè. Ghi nhận tại một số miệng cống thoát nước thấy có tình trạng nước thải từ trong cống trồi lên đục ngầu.

Ít nhất 7 năm nay, khu vực đường Nguyễn Hữu Cảnh luôn luôn hễ mưa là ngập Ảnh: SỸ ĐÔNG

Cũng theo ông Tuấn, giờ mỗi khi có ô tô đi qua, nước lại tràn vào nhà ông như thác. “Chịu không nổi nên tôi phải dựng chiếc ghế gỗ ra ngoài đường với hy vọng ô tô sẽ chạy chậm lại nhưng không hạn chế được bao nhiêu” - ông Tuấn cho biết và lo lắng: “Mới mưa nhỏ mà đã ngập như thế này, những cơn mưa tiếp theo kết hợp với triều cường thì người dân sao buôn bán được nữa. Ngập ở đây giờ đã thành mùa rồi chú ơi!”.

Ngập thành mùa cũng đang ứng với con đường Nguyễn Xí (đoạn qua phường 26, quận Bình Thạnh). Nhiều năm nay, hễ mưa là đường Nguyễn Xí ngập. “Mấy chú nhìn cái cảnh mưa nhỏ như vầy mà có nơi ngập hơn nửa bánh xe thì thử hỏi mưa lớn sẽ ngập sâu cỡ nào” - ông Thành, nhà trên đường Nguyễn Xí, ngao ngán. Theo ông, cứ mưa xuống là toàn bộ người dân trong khu vực “treo niêu” vì nước ngập tràn vào tận nhà. Buôn bán ế ẩm, bếp núc lạnh tanh vì cả nhà chỉ tập trung vào mỗi việc... tát nước.

Đường Nguyễn Xí lênh láng sau cơn mưa chỉ kéo dài tầm 30 phút trưa 18-5 Ảnh: BẠCH ĐẰNG

Đại diện trung tâm chống ngập cho biết 2 tuyến đường kể trên nằm trong danh sách 17 tuyến đường sẽ tiếp tục bị ngập trong mùa mưa năm nay. Lý do đường Nguyễn Xí ngập được đưa ra là hệ thống thoát nước hư hỏng. Để khắc phục, trung tâm chống ngập đang thi công công trình nâng cấp hệ thống thoát nước. Do vậy, nước mưa không thể lưu thông nên đã gây ngập.

Còn chuyện ngập không dứt ở đường Nguyễn Hữu Cảnh thì được giải thích là do hệ thống cống thoát nước ở đây đang bị ảnh hưởng do đường xuống cấp. “Để thay thế hệ thống cống thoát nước ở đây, phải chờ dự án đường được nâng cấp thì mới thực hiện được” - trung tâm chống ngập thông tin.

Chờ đến năm... 2020!

Theo trung tâm chống ngập, nhằm cấp bách giảm ngập cho TP, trong những tháng đầu năm 2016, trung tâm đã tiến hành nạo vét hệ thống cống thoát nước, kiểm tra bảo dưỡng các trạm bơm, cống ngăn triều. Đặc biệt, tại các dự án đang thi công, trung tâm đã yêu cầu các chủ đầu tư chuẩn bị sẵn sàng máy móc để khi có mưa lớn hoặc kết hợp với triều cường thì ứng cứu ngay, không để ngập như các năm trước.

Dù vậy, theo trung tâm chống ngập, để giải quyết bài toán ngập cho TP một cách căn cơ thì phải chờ đến Đề án 1547 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hoàn thành. Ông Đỗ Tấn Long, Trưởng Phòng Quản lý hệ thống thoát nước trung tâm chống ngập, cho biết Đề án 1547 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt từ lâu nhưng đến nay chỉ mới có cống kiểm soát triều Nhiêu Lộc - Thị Nghè được thực hiện. Dự kiến, trong năm nay sẽ triển khai tiếp 8 cống kiểm soát triều, 20 km đê bao nhưng phải đến năm 2020 mới phát huy tác dụng.

Đánh giá về chuyện ngập đang thành mùa ở TP HCM, TS Hồ Long Phi, Giám đốc Trung tâm Quản lý nước và Biến đổi khí hậu (ĐHQG TP HCM), cho rằng hiện TP có nhiều dự án chống ngập lạc hậu và quá tải. Nguyên nhân là do lượng mưa ngày càng cao hơn so với thiết kế. Ngoài ra, đỉnh triều cũng tăng cao theo từng năm, gây khó khăn cho việc chống ngập. Trong khi đó, việc đầu tư hệ thống thoát nước ở TP hiện nay còn thiếu quá nhiều, phần lớn có tiết diện nhỏ.

Riêng ở khu vực nội thành, hệ thống thoát nước chỉ mới đáp ứng được khoảng 100 km2 trong khi diện tích đô thị hóa đã lên trên 600 km2. Ông Phi đề xuất nên đầu tư công trình chống ngập ở những vị trí thường xuyên bị ngập trước, sau đó đến các khu vực khác bởi hiện ngân sách còn rất hạn chế.

Cũng theo ông Phi, Đề án 1547 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt từ năm 2008 với 13 cống ngăn triều, 6 tuyến đê bao lớn bao quanh bờ hữu ven sông Sài Gòn - Nhà Bè, Sài Gòn - Đồng Nai và kiểm soát lũ thượng lưu, nước biển dâng, được coi là dự án lớn nhất từ trước đến nay để “triệt” ngập cho TP.

Thế nhưng, sau nhiều năm thực hiện, đến nay, dự án này vẫn còn ngổn ngang do thiếu vốn, vướng mặt bằng; rồi giai đoạn 2 của dự án tiêu thoát nước và giải quyết ô nhiễm kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên cũng đang được xây dựng với tiến độ “rùa”... cũng là những nguyên nhân đẩy nhiều tuyến đường, khu vực ở TP vào thế ngập hoài không dứt.