(TN&MT) - Đến xã Quang Phục, huyện Tứ Kỳ (Hải Dương), chúng tôi thật sự “choáng” bởi rác thải ở đây được xả bừa bãi khắp nơi từ đường giao thông, trên sông, đường thôn, ngõ xóm… khiến cả vùng quê luôn bốc mùi hôi thối nồng nặc.

Qua tìm hiểu, được biết, việc địa phương chưa xây dựng được bãi rác tập trung là nguyên nhân dẫn đến lượng rác thải khổng lồ tập kết ở xã. Không có chỗ đổ rác và người đi thu gom nên người dân cứ tiện đâu vất đấy, khiến cho Quang Phục chỗ nào cũng có rác thải. Ngoài 3 bãi rác tự phát khá lớn ở ven tỉnh lộ 391 thuộc khu vực thị tứ Quang Phục, thôn Mạc Xá và tỉnh lộ 191B thuộc thôn Bích Cẩm, xã Quang Phục còn có vài chục điểm “đen” rác thải ven các tuyến đường giao thôn liên thôn, kênh mương, ao hồ….

Khổ vì sống gần bãi rác tự phát nhưng “không biết tỏ cùng ai”, anh Nguyễn Văn Sang, thị tứ Quang Phục nói rầu rĩ: “Cửa hàng buôn bán nhà tôi cách bãi rác tự phát chưa đầy 40 mét nên càng thấu nỗi khổ. Chẳng lẽ, cửa hàng lại “cửa đóng then cài” suốt ngày, còn khách khứa gì nữa?! Mà mở cửa thì không chịu được, đành phải đeo khẩu trang.”

Rác thải vất bừa bãi ven tỉnh lộ 391

“Hằng ngày, người dân mang cả trăm bao tải, túi nilon to, nhỏ chứa đủ các loại rác thải sinh hoạt ra đây vứt bừa bãi, khiến bãi rác ngày càng lớn, môi trường bị ô nhiễm nặng. Khi bãi rác quá nhiều, xã mới thuê máy mang rác đi nơi khác chôn lấp, nhưng chỉ vài ngày là đâu lại đóng đấy. Các con tôi phải mang gửi ở nhà ông bà nội vì lo ảnh hưởng tới sức khỏe của các cháu” – anh Sang bức xúc cho biết.

Hiện nay, xã Quang Phục có 3 trong tổng số 8 thôn, gồm: Thái An, Bích Lâm và An Phòng chủ động đào hố rác riêng và chỉ có thôn Bích Lâm đã thành lập được tổ thu gom rác, 2 thôn còn lại người dân phải tự mang rác ra bãi để đổ. Bãi chứa rác do các thôn tự đào có diện tích chật hẹp, tạm thời, không được xây dựng theo quy cách.

Ông Phạm Khắc Lâm, Chủ tịch UBND xã Quang Phục cho biết: Những năm trước đây, xã Quang Phục đã quy hoạch được địa điểm xây dựng bãi chứa rác tập trung tại khu Triều Cùng, thôn Bích Cẩm, với diện tích gần 7.000 m2. Tuy nhiên, bãi rác đã được lập thành đề án nhưng do không có kinh phí xây dựng nên dự án này đành bỏ ngỏ. Địa phương đã nhiều lần làm đơn đề nghị huyện, tỉnh hỗ trợ kinh phí xây dựng bãi chứa rác tập trung, nhưng đến nay chưa có kết quả. Hàng năm, xã phải thuê từ 2 - 3 lần máy vận chuyển rác ra chôn lấp tại khu vực đất công điền của xã nằm cạnh đường 191B. Chi phí cho mỗi lần thuê máy từ 15 - 20 triệu đồng, nhưng đây chỉ là giải pháp tình thế và không hiệu quả. Sau một thời gian ngắn, người dân lại vứt rác tràn ngập.

Rác được đổ ra sông, bờ ruộng ở nhiều thôn xã Quang Phục

“Tới đây, xã Quang Phục cũng chưa biết phải chuyển rác đi chôn lấp ở đâu vì diện tích đất công điền trên đã sử dụng gần hết. Về việc thành lập tổ thu gom rác, xã Quang Phục đang gặp nhiều khó khăn. Mặc dù cấp ủy, chính quyền địa phương liên tục tuyên truyền, vận động và yêu cầu các thôn phải nhanh chóng thành lập các tổ thu gom rác, nhưng không có kết quả. Ngoài thôn Bích Lâm, trước đây thị tứ Quang Phục cũng đã thành lập được tổ thu gom rác. Tổ dịch vụ hoạt động chỉ được thời gian ngắn phải giải thể do... không có chỗ đổ rác. Còn lại, các thôn chưa thành lập được tổ thu gom rác do người dân không chịu đóng kinh phí hoặc có đóng nhưng với mức thấp nên không có ai đứng ra đảm nhận” – ông Phạm Khắc Lâm nói.

Ông Nguyễn Đức Khiết, Trưởng thôn Thái An chia sẻ: Năm 2010, thôn đã đào một hố rác riêng và hợp đồng với 2 người chuyên làm nhiệm vụ thu gom rác với mức lương 3 triệu đồng/tháng/2 người. Thôn tuyên truyền, vận động các gia đình đóng góp kinh phí để “nuôi” tổ thu gom rác thải, nhưng có tới 20% số hộ không muốn đóng, 80% số hộ còn lại đồng ý nhưng chỉ chấp nhận đóng từ 3.000-5.000 đồng/tháng. Tính ra số tiền thu được từ các hộ dân trong thôn chỉ đáp ứng được 50% mức lương phải trả cho 2 người tham gia tổ thu gom rác nên họ không nhận lời làm nữa. Đến nay thôn cũng chưa thành lập được tổ thu gom rác, các gia đình phải tự mang rác ra bãi để đổ.

Cảnh quan, môi trường ở xã Quang Phục đang bị ảnh hưởng không nhỏ từ các bãi rác thải tự phát và thói quen vứt rác bừa bãi của nhiều người dân. Nếu bãi chứa rác thải tập trung vẫn chưa được xây dựng và các thôn không nhanh chóng thành lập tổ thu gom rác thì môi trường, sức khỏe của người dân nơi đây sẽ phải gánh chịu những tác động xấu.

Bài & ảnh: Phạm Hoàng (Báo TNMT)