(TN&MT) - Từ các túi siêu thị đến đĩa CD, chất thải do con người tạo ra đã gây ô nhiễm toàn bộ thế giới và đánh dấu một kỷ nguyên địa chất mới – kỷ nguyên Anthropocene.

Theo một nghiên cứu quốc tế được công bố trên tạp chí Anthropocene, kể từ chiến tranh thế giới thứ hai, con người đã thải ra nhựa nhiều đến mức Trái đất bị phủ hoàn toàn bởi nhựa. Các nhà khoa học cảnh báo, khả năng khiến thế giới bị bao bọc bởi nhựa đang ở mức đáng báo động và hoạt động của con người hiện đang có tác động nguy hại đối với thế giới.

Nghiên cứu cho thấy nhiều nơi bị ô nhiễm bởi các bình chứa nước, túi siêu thị, nhựa polystyrene, đĩa compăc, đầu lọc của điếu thuốc lá, túi nilon và các loại nhựa khác. Một số thành phần khác gây ô nhiễm ở dạng hạt nhỏ li ti hoặc dạng miếng. Chúng gây thiệt hại rất cao.

Tác giả chính của nghiên cứu, giáo sư Jan Zalasiewicz thuộc Đại học Leicester cho biết: "Các kết quả thực sự gây bất ngờ. Chúng tôi nhận thức được rằng con người đã làm gia tăng số lượng các loại nhựa khác nhau, từ nhựa tổng hợp đến túi polyethylene và PVC trong vòng 70 năm qua. Các loại rác thải nhựa này không chỉ trôi nổi trên đại dương mà còn chìm sâu dưới đáy biển…"

Nghiên cứu có một phát hiện quan trọng là sự xuất hiện của nhựa được cho là dấu hiệu của 1 kỷ nguyên mới. Nhóm các nhà địa chất có Chủ tịch là Zalasiewicz đánh giá hoạt động của con người đã chuyển hành tinh sang kỷ nguyên địa chất mới, được gọi là Anthropocene. Đây là kỷ nguyên đánh dấu sự kết thúc của kỷ nguyên Holocene - bắt đầu từ khoảng 12.000 năm trước đây.

Ngư dân chuẩn bị đánh bắt cá trong tình trạng rác trôi nổi trên vịnh Manila ở Philippines. Ảnh: Erik de Castro / Reuters

Nhóm các nhà địa chất cho rằng một số hoạt động của con người sau chiến tranh cho thấy loài người chúng ta đang làm thay đổi địa chất. Đặc biệt, các đồng vị phóng xạ do bom nguyên tử gây ra để lại một tín hiệu mạnh mẽ trong lòng đất rằng một điều gì đó kỳ lạ sẽ xảy ra trong tương lai.

Ngoài ra, hàm lượng CO2 gia tăng trong các đại dương, khối lượng bê tông lớn được sản xuất và việc sử dụng nhôm trên phạm vi lớn cũng được cho là yếu tố góp phần vào sự ra đời của kỷ nguyên Anthropocene. Những tác động môi trường thấp hơn, bao gồm việc sử dụng nhựa ngày càng tăng cũng là nguyên nhân được đề cập đến.

Theo Zalasiewicz, tổng cộng có hơn 300 triệu tấn nhựa được sản xuất mỗi năm. “Đó là con số gia tăng đáng kinh ngạc tính từ năm 1950 đến nay. Con số này tương đương với trọng lượng của toàn bộ dân số trên hành tinh. Tổng số nhựa được sản xuất kể từ chiến tranh thế giới thứ hai là khoảng 5 tỷ tấn và rất có khả năng sẽ đạt 30 tỷ vào cuối thế kỷ này. Dự kiến tác động sẽ rất lớn” – Zalasiewicz cho biết.

Theo nghiên cứu, nhựa luôn tồn tại dưới đáy đại dương, ở vùng đảo xa xôi hoặc bị chôn vùi dưới lòng đất tại các bãi chôn lấp và trong hệ sinh vật. Ngay cả những vùng địa cực, thường được cho là vùng hoang sơ cũng bị ảnh hưởng. Trong năm 2014, các nhà nghiên cứu tìm thấy số lượng "đáng kể” các hạt nhựa đóng băng ở biển Bắc Cực đến từ Thái Bình Dương.
 

Mai Đan
Tổng hợp từ Guardian